Tập quán sạ lan truyền thống với mật độ gieo dày đặc (150 – 200 kg/ha) đã ăn sâu vào tiềm thức của nhiều nông dân qua nhiều thế hệ, nhưng đây lại chính là thủ phạm hàng đầu khiến ruộng lúa rậm rạp, tiêu hao phân bón, sâu bệnh bùng phát và cây lúa dễ đổ ngã. Cơ giới hóa gieo cấy thông qua kỹ thuật Xạ Hàng, Xạ Cụm và Cấy Máy bằng khay mạ đang tạo nên một cuộc cách mạng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long. Phương pháp này giúp giảm tới 65% lượng lúa giống, giảm 30% phân đạm và nâng cao năng suất thu hoạch vượt trội. Cùng tìm hiểu chi tiết.
So Sánh Ưu Nhược Điểm Giữa 3 Phương Pháp Gieo Cấy Hiện Đại
Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và điều kiện ứng dụng phù hợp:
- Xạ Hàng Bằng Công Cụ Kéo Tay / Máy Sạ Hàng: Lúa được gieo thành từng hàng cách nhau 20cm. Dễ làm cỏ sục bùn, cây lúa quang hợp tốt hơn sạ lan. Lượng giống sử dụng khoảng 70 – 80 kg/ha. Chi phí đầu tư máy móc thấp.
- Xạ Cụm Bằng Máy Cơ Giới Hóa (Hill Seeding): Máy sạ nhả hạt thành từng cụm (4 – 6 hạt/cụm), khoảng cách cụm cách cụm 14 – 16cm và hàng cách hàng 25cm. Lúa phát triển thành từng bụi chắc khỏe tương tự như cấy máy. Lượng giống chỉ còn 50 – 60 kg/ha.
- Cấy Máy Bằng Khay Mạ (Transplanter Machine): Đỉnh cao của cơ giới hóa gieo cấy. Mạ được gieo trong khay mạ 12 – 15 ngày tuổi, máy cấy tự động cấy 3 – 4 dảnh/bụi với độ sâu chuẩn xác 1.5 – 2.0cm. Lượng giống chỉ tốn 40 – 50 kg/ha. Cây lúa bén rễ hồi xanh tức thì, ruộng lúa thông thoáng tuyệt đối.
Kỹ Thuật Làm Đất & San Phẳng Mặt Ruộng Bằng Tia Laser
Điều kiện tiên quyết để áp dụng thành công cấy máy và xạ cụm:
- San Phẳng Mặt Ruộng Tuyệt Đối (Độ Lệch < 2cm): Ứng dụng thiết bị san phẳng mặt ruộng điều khiển bằng tia Laser. Ruộng bằng phẳng giúp điều tiết nước cực kỳ đồng đều, khống chế ốc bươu vàng và cỏ dại dễ dàng mà không tốn công dặm tỉa.
- Đánh Rãnh Thoát Nước (Rãnh Xương Cá): Cứ cách 6 – 8m mặt ruộng xẻ một rãnh thoát nước sâu 15cm, rộng 20cm nối ra mương chính. Rãnh giúp rút nước nhanh khi cần phơi ruộng và thu gom ốc bươu vàng vào một chỗ để tiêu diệt triệt để.
- Làm Đất Nhuyễn Nhưng Không Lún Lầy: Đất được bừa kỹ, để lắng bùn 1 – 2 ngày trước khi cấy để bánh máy cấy không bị sa lầy và mạ không bị vùi sâu ngạt thở.
Quy Trình Gieo Mạ Khay Chuẩn Kỹ Thuật Đạt Tiêu Chuẩn Cấy Máy
Chuẩn bị giá thể gieo mạ khay: Phối trộn 70% đất phù sa mịn + 20% mùn xơ dừa hoặc tro trấu ủ mục + 10% phân hữu cơ vi sinh. Trải đất vào khay mạ dày 1.5cm, rải đều 180g lúa giống đã nảy mầm đều lên mặt khay, phủ lớp đất mỏng 0.5cm che kín hạt và tưới phun sương giữ ẩm. Xếp khay mạ trong nhà lưới thoáng mát từ 12 – 14 ngày khi mạ đạt 3 lá thật, rễ đan thành thảm chắc chắn là đưa ra máy cấy vận hành.
